Pesah,
Fısıh,
Hamursuz,
Yahudilerin en önemli dini bayramlarındandır. Festival havasında kutlanır.
Mayasız ekmek
yeme Festivali olarak da adlandırılır.
Musevilerin “Hamursuz” olarak da adlandırdıkları bayrama verilen ad.
Mısır’da esaretten kurtulmalarını simgeleyen Pesah Bayramı. Bayram Nisan ayının 15 (14'ünün akşamından) başlar ve 22 Nisan akşamına kadar sürer. Yahudi bayramları içerisinde en çok kutlanan bayramlardan birisidir.
İsrail
'de, Yahudilerin Mısır topraklarında 211 yıl süren esaretten
kurtulduğu, özgürlüklerine kavuştuğunun ifadesi olan dini bir bayramdır.
Mısır'dan çıkışı Agada adıyla bilinen hikayeler okunarak anarlar.
Mısır Firavun'u İsrailliler’i özgür bıraktığı zaman İsrailliler, aceleyle Ülkeyi terk ederler. Bu esnada ekmek hamurunun
mayalanmasını beklemezler. Bunu anmak için Hamursuz
Bayramı boyunca mayasız ekmek yenir ki buna Matza denir. Bu bayramın semboludür.
Yahudiler Hamursuz bayramında hiçbir kabaran veya mayalanan ürünü
tüketemeyecekleri gibi, buğday, arpa, darı, yulaf, çavdar adı verilen
tahılları ve bundan üretilmiş yan ürünleri de (makarna, bira, ekmek,
vb.) evlerinde bulunduramazlar. Seder adı verilen sofralarda yemekler yenir.
Emmy Noether.
Asıl adı Amalie Emmy Noether.
(1882-1935).
Yahudi bir aileye mensup Alman Kadın Matematikçi.
Noether teoremi; Simetri ile korunum yasaları arasındaki temel bağı açıklar.
Babası gibi matematikçi olan Emmy Noether, 23 Mart 1882 yılında Bavyera’nın Erlangen kasabasında doğmuş ve Erlangen Üniversitesi Matematik mezunudur.
1907 yılında Erlangen Matematik Enstitüsü' nde maaş almadan yedi yıl
çalışmıştır. 1933 yılında Alman Nazi hükümeti Yahudileri
üniversitelerden uzaklaştırınca ABD' ne taşındı. Pensilvanya ’daki Bryn
Mawr Üniversitesinde görev aldı. 1935 yılında bir ameliyat sonrası 53
yaşında ABD'de öldü.
Sürk,
Hatay çökelek kurutması.
Antakya çökelek kurutması.
Peynir kurutması.
Lor peyniri kurutması.
Bir çeşit peynir kurutmasıdır.
Antakya
yöresine özgü bir ürün olup çökelek elde edildikten sonra içine kırmızı
pul biber, taze kekik, yenibahar, çakşır otu, toz karabiber ve dövülmüş
Hindistan cevizi katılarak elde edilen, özel lezzetli bir süt ürünü.
Lor
peynirinin çeşitli baharatlarla (çörek otu, kekik, defneyaprağı,
karabiber, kimyon, tarçın, pul biber) harmanlanmasıyla yapılır.
Sürk yapımı için gerekli malzemeler;
2 kg çökelek ( bazı yörelerde lor peyniri yada minci denir). Çökelek, yoğurdun yayıkla içindeki yağı
alındıktan sonra kalan ayran, pişirilerek suyundan ayrılır. Sonra bir
bez veya bezden yapılan torbalarda üzerine bir ağırlık konularak içinde kalan
suyu çıkartılarak çökelek elde edilir.
3 Yemek kaşığı acı biber salçası.
2 Çay kaşığı karabiber
2 Çay kaşığı kekik (Kuru).
2 Çay kaşığı kimyon,
2 Çay kaşığı Çörek otu,
2 Adet Defne yağrağı,(Tercihen bakteri oluşumunu önleyeceği düşüncesiyle konur.)
2 Çay kaşığı tarçın,
Yarım Çay bardağı Zeytinyağı,
1 Tatlı kaşığı pul biber.
Yapılışı;
Derin
bir kaba çökeleği koyun. Defne yaprağını iyice ufalayın. Diğer bütün
malzemeleri üzerine koyup
aynı oranda karışacak kadar iyice çiğ köfte gibi yoğurun. Yoğurma
işlemi bitince bir gün dinlendirilir. Daha sonra avucunuza çökelekten
alıp yuvarlayın. Bir tepsinin içine
gazete kağıdı yada bolca kağıt havlu koyun. Yoğrulup top şekline
(mandalina büyüklüğünde) getirilen çökelek bu kağıtlar üzerine dizilir.
Üzerini tülbent ile örtün. Kuşlar, böcekler veya sinekler konmasın.
Tepsiyi gölgede, toz almayan ve havadar bir yere koyun. Her gün
altındaki gazateyi veya kağıt havluyu degiştirerek en az üç ya da dört
gün kurutun.
İyice kuruyan çökelekler kavanoza yerleştirilir. Üzerine sızma
zeytinyağı doldurularak ağzı iyice kapatılır ve buzdolabında saklanır.
Ayrıca buzdolabı poşetinde yenilecek miktarda derin dondurucuda
saklanabilir.
Sürk ile salata yapmak, küçük
bir soğanı uzunlamasına ince ince doğrayın. Üzerine sürkü ufalayın. Soğanla birlikte karıştırılır. İçine maydonoz, domates ve
yeşil biber doğrayıp karıştırın. Üzerine sıvı yağ gezdirilip afiyetle yenir.
Sürkü bir tabağa doğrayıp üzerine sadece sıvı yağ konularak
kahvaltıda yenilir.
Bir
de kurutma işlemi bitince samanlı kağıtlara veya gazete kağıtlarına
sarılarak küflendirme yapılır. Bu işlem bir hafta kavanozlarda
saklanan çökelek kağıtlardan çıkarılarak 1 gün havalandırılır.
Daha
sonra tekrar kağıtlara
sarılarak kavanoza yerleştirilir. 10 gün sonra tekrar kağıtlardan
çıkarılıp üzerleri temizlenir. tekrar bir gün havalandırılır ve tekrar
kağıtlara
sarılarak kavanoza yerleştirilir. Artık çökeleğin küflenmesi yavaş yavaş
içe doğru işler. Bu şekilde küflendirilir. Yerken bıçakla küf
sıyrılır.
Celadon,
Çin veya Japon porselen tabakları.
Porselen, (Fr. porcelaine).
Kaolinden yapılma, beyaz, sert ve yarı saydam çömlek hamurundan yapılmış (tabak vb.)
Mertebani,
Osmanlıca fağfuri, Fağfur.
Porselen
uzun ömrü, dayanıklılığı, sağlık açısından daha iyi olup, toprak
kaplardan inceliği, zarif görünümü dayanıklı ve sağlık açısından daha
üstün olmasından dolayı yemek kapları üretiminde tercih edilir. Osmanlı
döneminde saraylarda kullanılan porselen kaplar ganimet veya hediye
olarak gelmiştir.
Porselenler
en iyi üreten Çin, Japonya ve Avrupa Ülkelerinden tedarik edilmiştir.
Bunlar tabak, sahan, kase, fincan, tepsi, ibrik gibi
şekillendirilmiştir.Osmanlı
döneminde Padişahlar hep zehirlenme sonucu öldürüleceklerini
düşündüğünden çeşitli tedbirler almışlardır. İktidar ve güç sahibi
kişiler için zehirlenerek bir suikast sonucu öldürülecekleri evhamı
nedeniyle alınan bu tedbirlerden bir tanesi de bu porselen tabak ve
kaplar olmuştur. Bu işle ilgili olarak çaşnigir (çeşnici) denen kişi ve makamıyla kurumsal bir hale getirilmiş olup yemekle suikasti önlemişlerdir.
Ancak
Saltanat sahibi kral, padişah, hakan, diktatör gibi zalim kişiler
çevresindeki en güvenilir kişileri bu makama getirirlermiş. Buna rağmen
yinede bir çok kral, hakan ve padişah seçtikleri bu kişilerce
zehirlenerek suikaste uğramışalardır. Bu nedenle dönem dönem sofrada
suikaste karşı muhtelif tedbirler almışlardır. Ama sonucu pek değiştirmeyen bu tedbir arasında bakır
yerine altın
tabaklar ve çatal, kaşık kullanılmıştır. Çeşnicibaşına da güvenmemişler.
Yerine kilercibaşı almışlarıdır. Ayrıca içeceklerden sorumlu şarabdar
veya
kahvecibaşı gibi görevliler de bu zehirlenme ve öldürülmeye karşı tedbir
olarak kullanılmıştır. Saraylara özel hastane, doktor ve hekim dahi
önleyememiştir. Hatta yemekte bıçak ve zehir gizlemeye olanaklı tuz dahi bulundurulmazdı. Osmanlılarda
Çin kökenli olan bu porselenlere fağfur veya fağfuri olarak
adlandırılmıştır. Lotus, şakayık, lale gibi çiçek bezemeleriyle
süslenmiştir. Ejderha, kuş ve çeşitli hayvanlar motif olarak kullanılmıştır. Osmanlı Padişahları celadon denen bu doğu kökenli Çin ve Japon porselenlerine güvenmişlerdir. Önleyici bir tedbir olarak zehiri
aldığına, süzdüğüne veya gösterdiğine inanılan Çin veya Japon porseleni (celadon -
fağfuri) tabaklar kullanılmıştır.
Drone,(İng. Drone).
Dron.
Uzaktan kumandalı uçak.
İnsansız hava aracı (İHA),
Yerden kumandalı hava aracı.
Uzaktan kumandalı insansız hava aracı.
Uzaktan kumanda edilen bir tür uçaktır.
Radyo ile kontrol edilen ve içinde kimse olmayan uçak veya gemi.
Drone kelimesi uzaktan kontrol edilen, pilotsuz hava aracı veya misili anlamındadır.
Çok
farklı model, tip ve ebatlarda olan dronlar ayrıca orman yangınlarını
izleme veya arama-kurtarma operasyonları için keşif işinde
kullanılmaktadır. Keşif işinde kullanılan drone'ler saldırı amaçlı da
kullanılmaktadır. Bu saldırılar esnasında çoğu zaman sivil hedefler de
vurularak can kaybına neden olmaktadır.